EÜ “2. Bornova Bağımlılık Farkındalık Sempozyumu”na ev sahipliği yaptı

Bağımlılıkla mücadeleye bilimsel ve toplumsal yaklaşım

Bağımlılığın toplumsal etkilerinin mercek altına alındığı sempozyumda, koruyucu ve önleyici çalışmaların önemi vurgulandı.

Bornova Kaymakamlığı tarafından, Ege Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen “Sınırlarını Çiz, Geleceğini Koru 2. Bornova Bağımlılık Farkındalık Sempozyumu” EÜ Fen Fakültesi Konferans Salonunda gerçekleştirildi. Toplumsal bir tehdit haline gelen bağımlılıkla mücadelede farkındalık yaratmayı amaçlayan etkinliğe; Kemalpaşa Kaymakamı Okan Daştan, İzmir İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Ayhan Kul, Yaşar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yiğit Kazançoğlu, EÜ Madde Bağımlılığı, Toksikoloji ve İlaç Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Görkem Yararbaş akademisyenler ve çok sayıda öğrenci katıldı.

Sempozyumun açılışında konuşan İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Ayhan Kul, bağımlılığın yalnızca bireyi değil, tüm toplumu etkileyen bir sağlık sorunu olduğunu vurguladı. Koruyucu çalışmaların önemine dikkat çeken Doç. Dr. Kul, “Bugün bağımlılıkla mücadeleyi yalnızca bir tedavi meselesi olarak değerlendiremeyiz. Asıl hedefimiz; bireylerin bağımlılıkla hiç tanışmadığı bir toplumsal ortam oluşturmak, riskleri erken dönemde fark etmek ve koruyucu-önleyici çalışmaları güçlendirmektir. Çünkü en etkili yöntem, bağımlılık gelişmeden önce harekete geçmektir. Son 10 aylık dönemde mobil ekiplerimiz aracılığıyla yaklaşık 12 bin kişiye bilgilendirme ve yönlendirme yapılmış; sigara bırakma polikliniklerimizde ise 28 bin kişiye hizmet sunulmuştur” dedi.

“Hiçbir bağımlılık hayallerinizden daha değerli değildir”

Kemalpaşa Kaymakamı Okan Daştan ise konuşmasında insanı, iradeyi, özgürlüğü ve geleceği korumak için bir araya geldiklerini dile getirdi. Gençlere seslenen Kaymakam Daştan, “Hiçbir bağımlılık hayallerinizden daha değerli değildir. Hiçbir anlık haz, geleceğinizden daha kıymetli değildir. Hiçbir arkadaş baskısı, kendi sağlığınızdan ve özgürlüğünüzden vazgeçmenizi gerektirmez. Gerçek güç, herkesin yaptığını yapmak değil, doğru olduğuna inandığınız şeyi yapabilmektir. Unutmamalıyız ki bağımlılıkla mücadelede en etkili yöntem, bağımlılık başlamadan önce güçlü bir koruma kalkanı oluşturmaktır. Bu noktada ailelere, öğretmenlere, akademisyenlere, kamu kurumlarına ve sivil toplum kuruluşlarına önemli görevler düşmektedir. Gençlerimizi yalnızca risklerden uzak tutmakla kalmamalı, onları hayata bağlayan fırsatları da çoğaltmalıyız. Onları dinlemeli, anlamalı, yargılamadan desteklemeli ve ihtiyaç duyduklarında yanlarında olduğumuzu hissettirmeliyiz. Çünkü bu mücadelede hiçbir birey yalnız bırakılmamalı, hiçbir yardım çağrısı karşılıksız kalmamalıdır” diye konuştu.

Açılış konuşmalarının ardından Yaşar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölüm Başkanı Doç. Dr. Oya Mortan Sevi, “Güçlü Sınırlar, Güçlü Kaynaklar: Bağımlılığı Önlemede Biyopsikososyal Dayanıklılık” başlıklı açılış oturumunu gerçekleştirdi.

“Bağımlılık bir neden değil, bir sonuçtur”

Bağımlılığın bir neden değil, sonuç olduğunu ve çoğu zaman bir “yara bandı” işlevi gördüğünü söyleyen Doç. Dr. Mortan Sevi, “Bu süreci nörobiyolojik yatkınlık, psikolojik süreçler ve akran baskısı ya da sosyal destek eksikliği gibi sosyokültürel etkilerin bir bütünü olarak değerlendirmeliyiz. ‘Bir kereden bir şey olmaz’ inanışıyla başlayan döngü, beyindeki dopaminerjik sistemin devreye girmesiyle gönüllü kullanımdan çıkıp kompulsif bir hale dönüşüyor. Oysa bağımlılık bir neden değil, bir sonuçtur ve çoğu zaman bir ‘yara bandı’ işlevi görür. Kişi olumsuz etkilerini bilse de bağımlılıktan kaçınamaz hale gelir ve sorun daha çözümsüz bir hal alır. Sunumumda ‘dayanıklılık’ kavramına vurgu yapmamın nedeni, bizlerin ‘yük kaldırma gücünün’ çok kıymetli olmasıdır. Pandemiler ve depremler gibi zorlu süreçlerde gördük ki, herkesin zorluklarla baş etme kapasitesi aynı değildir. Ruh sağlığımızı korumak için bu teraziyi dengede tutmak büyük önem taşır. Maalesef bağımlılık davranışı, bazen stresle baş etme aracı olarak karşımıza çıkabiliyor” dedi.

“Gençlerin internete sığınmasının ardında yalnızlık yatıyor”

İnternet kullanımının altında yatan psikolojik ve sosyal nedenlere değinen Doç. Dr. Mortan Sevi, “Bağımlılık sadece alkol ve maddeden ibaret değildir; özellikle ergenlerde ‘problematik internet kullanımı’ da geniş bir yelpazede karşımıza çıkıyor. 504 kişilik bir örneklemle yaptığımız çalışmada; yüksek düzeyde utangaçlık ve yalnızlık ile düşük düzeyde sosyal destek ve yaşam doyumunun, problematik internet kullanımını açıkladığını saptadık. Gençlerin teknolojiye bu denli sığınmasının ardında yatan yalnızlık, düşük özgüven ve sosyal destek eksikliği gibi faktörleri göz ardı etmemeliyiz” diye konuştu.

Açılış oturumunun ardından konuşmacılara teşekkür plaketi takdim edildi. Tüm gün süren etkinlikte uzmanlar; alkol, madde, tütün, teknoloji, kumar ve oyun gibi bağımlılıkları ele aldı.