İGÜ Akademisyeninden ABD’deki Hava Trafik Krizine İlişkin Değerlendirme: Uçuş emniyetinde teknolojik yedeklilik kritik öneme sahip
ABD’de 13 Kasım’da hava trafik kontrol sisteminde yaşanan teknik arıza, binlerce uçuşun aksamasına neden olurken küresel havacılık altyapısının güvenilirliğini ve kriz yönetimi süreçlerini yeniden gündeme taşıdı. İstanbul Gelişim Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Havacılık Yönetimi (İngilizce) Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Fatih Kılıç, yaşanan aksaklığı uçuş emniyeti, havacılık ekonomisi ve uluslararası hava trafiği açısından değerlendirdi. Teknik arızaların yalnızca ilgili ülkeyi değil, küresel uçuş ağını da etkileyebileceğine dikkat çeken Kılıç, Türkiye’nin havacılık altyapısında teknolojik yedeklilik ve krizlere hazırlık kapasitesinin önemini vurguladı.
Havacılık Operasyonlarında “Önce Emniyet” İlkesi Öne Çıktı
ABD hava trafik kontrol sisteminde yaşanan teknik aksaklığı küresel havacılık açısından önemli bir operasyonel kriz olarak değerlendiren İGÜ Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Fatih Kılıç, hava trafiği yönetiminde en küçük iletişim eksikliğinin dahi ciddi riskler oluşturabileceğine dikkat çekti.
ABD Federal Havacılık İdaresinin (FAA) 22 hava trafik kontrol merkezinin 17’sinde sistem kararsızlığı tespit edilmesinin ardından kalkışları durdurma kararı almasını uçuş emniyeti açısından değerlendiren Kılıç, bu tür önlemlerin mevcut hava trafiğinin emniyetli şekilde yönetilmesine olanak sağladığını belirtti.
Havacılıkta emniyetin her koşulda öncelikli olduğunu vurgulayan Kılıç, yeni kalkışların geçici olarak durdurulması sayesinde hava trafik kontrolörlerinin havadaki uçakların emniyetli inişine odaklanabildiğini belirtti.
Kılıç'a göre bu yaklaşım, havacılık sektöründe uygulanan kriz ve risk yönetimi prosedürlerinin önemini bir kez daha ortaya koydu.
Teknik Arızalar Havacılık Altyapısında Yedekliliğin Önemini Gösteriyor
Yaşanan aksaklığın havacılık altyapısındaki teknolojik bağımlılıkları da gündeme getirdiğini belirten Kılıç, dijitalleşen hava trafik yönetiminde kesintisiz operasyonların sürdürülebilmesi için güçlü ve güvenilir sistemlerin gerekli olduğunu ifade etti.
İlk incelemelerde, Teksas ve Arkansas’taki tesislerde bakır kablolardan fiber optik hatlara geçiş sırasında meydana gelen yönlendirici arızası üzerinde durulduğunu aktaran Kılıç, mevcut bulguların bir siber saldırıya işaret etmediğini belirtti.
Tek bir teknik aksaklığın geniş çaplı operasyonel sonuçlar doğurabilmesinin kritik altyapılardaki yedek sistemlerin önemini gösterdiğine dikkat çeken Kılıç, hava trafik yönetiminde alternatif iletişim ve kontrol mekanizmalarının sürekli işler durumda tutulması gerektiğini vurguladı.
Hava Trafiğindeki Aksamalar Küresel Uçuş Ağını Etkileyebiliyor
Uluslararası havacılık sisteminin birbirine bağlı bir yapıya sahip olduğunu belirten İGÜ akademisyeni Kılıç, özellikle büyük aktarma merkezlerinde yaşanan aksaklıkların farklı ülkelerdeki uçuş operasyonlarını da etkileyebildiğini ifade etti.
Küresel hava taşımacılığında yaygın olarak kullanılan merkez ve çevre (Hub-and-Spoke) uçuş ağı modelinin, havalimanları arasındaki operasyonel bağımlılığı artırdığını belirten Kılıç, büyük bir hava sahasında meydana gelen aksaklığın diğer ülkelerdeki havalimanlarında yoğunluk, uçuş gecikmeleri ve bağlantılı sefer iptallerine neden olabileceğini aktardı.
Uçakların ve uçuş ekiplerinin planlanan rotasyonlarının bozulmasının krizin etkilerini daha da genişletebildiğini vurgulayan Kılıç, doğrudan kriz bölgesiyle bağlantısı bulunmayan uçuşların dahi bu süreçten etkilenebileceğine dikkat çekti.
Uçuş İptalleri Havayolu Şirketleri ve Yolcular İçin Ekonomik Kayıplara Yol Açıyor
Hava trafik sistemlerinde yaşanan teknik sorunların operasyonel etkilerinin yanı sıra önemli ekonomik sonuçlar da doğurduğunu belirten Kılıç, havacılık sektörünün yüksek operasyonel maliyetlerle faaliyet gösterdiğini ifade etti.
Uçakların yerde kalmasının havayolu şirketleri açısından doğrudan gelir kaybına neden olduğunu belirten Kılıç, uçuş ekiplerinin mesai sürelerinin aşılması, konaklama giderleri, havalimanı park ücretleri ve uçakların yeniden konumlandırılması gibi ek maliyetlerin de ortaya çıktığını aktardı.
Yolcular açısından ise bağlantılı uçuşların kaçırılması, rezervasyon kayıpları ve havalimanlarında yaşanan uzun bekleme sürelerinin ekonomik ve psikolojik sonuçlar doğurabildiğine dikkat çeken Kılıç, kriz dönemlerinde etkili yolcu iletişiminin önemini vurguladı.
Kriz Yönetiminde Teknolojik Altyapı ve Şeffaf İletişim Birlikte Ele Alınmalı
Havayolu şirketleri ve havalimanlarının teknik krizlere karşı hazırlıklı olması gerektiğini belirten Kılıç, her işletmenin kendi operasyonel yapısına ve faaliyet gösterdiği bölgenin düzenlemelerine uygun kriz yönetimi planları geliştirmesinin önemine değindi.
Bu kapsamda kritik sistemlerde tek noktaya bağımlılığın azaltılması, alternatif altyapıların oluşturulması ve olası aksaklıkların önceden simüle edilmesi gerektiğini ifade eden Kılıç, terminal yoğunluğunun yönetilmesi ve yolcuların zamanında bilgilendirilmesinin de kriz planlarının temel unsurları arasında yer alması gerektiğini belirtti.
Özellikle dijital iletişim kanallarının etkin kullanılmasının belirsizliklerin azaltılmasına katkı sağlayacağını vurgulayan Kılıç, teknik hazırlık kadar operasyonel koordinasyonun da önemli olduğunu aktardı.
Türkiye’nin Havacılık Altyapısında Çok Katmanlı Yedeklilik Önem Taşıyor
ABD’de yaşanan teknik aksaklığı Türkiye’nin havacılık altyapısı açısından da değerlendiren İGÜ Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Fatih Kılıç, Türkiye’de hava trafik yönetiminin Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) tarafından yürütüldüğünü, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün (SHGM) ise uluslararası standartlar doğrultusunda denetim faaliyetlerini gerçekleştirdiğini belirtti.
Türkiye’nin Avrupa hava trafik ağıyla entegre yapısına dikkat çeken Kılıç, Kasım 2015’te devreye alınan Hava Trafik Yönetimi Sistemlerinin Sistematik Modernizasyonu (SMART) Projesi ile hava trafik yönetimi altyapısının IP ve fiber optik teknolojileriyle modernize edildiğini ifade etti.
DHMİ’nin farklı güzergâhlardan geçen fiber optik hatlar, radyo link ve uydu sistemleriyle çok katmanlı bir yedeklilik altyapısına sahip olduğunu belirten Kılıç, bu kapasitenin düzenli olarak test edilmesinin önemini vurguladı.
Özellikle deprem gibi afet risklerine karşı iletişim hatlarının fiziksel izolasyonunun güçlendirilmesi ve kontrol merkezleri arasında coğrafi yedeklilik kapasitesinin geliştirilmesi gerektiğini ifade eden Kılıç, senaryo temelli eğitimlerin ve kriz tatbikatlarının sistem dayanıklılığını artırabileceğini belirtti.
İstanbul Gelişim Üniversitesi akademisyeni Dr. Öğr. Üyesi Fatih Kılıç’ın değerlendirmeleri, havacılık sektöründe teknolojik modernizasyonun yalnızca operasyonel verimlilik açısından değil, uçuş emniyetinin sürdürülebilirliği ve küresel hava trafiğinin kesintisiz yönetimi açısından da kritik bir gereklilik olduğunu ortaya koydu.
Yayın:
Haberin kaynağı: İstanbul Gelişim Üniversitesi. Kurumun özgün duyurusu: gelisim.edu.tr
İlgili Haberler

İstanbul Esenyurt Üniversitesi Öğrencileri İGA Newton Uçuş Akademisinde havacılık ve robotik teknolojilerle buluştu

YTÜ ve KAEÜ’den yapay zeka destekli kalite yönetimi için ortak adım

Gaziantep, "Yenilikçi Yaklaşımlar ve Teknoloji Kullanımı Eğitici Eğitimi"ne Ev Sahipliği Yapıyor
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.
