Kürtçe yazılı mirasın önemli Koleksiyonu Millî Kütüphane’de tanıtıldı

Mardin Artuklu Üniversitesi (MAÜ) Türkiye’de Yaşayan Diller Enstitüsü akademisyenlerinin yayına hazırladığı "Aleksandre Jaba Koleksiyonu" ile "Rami Kütüphanesi" adlı eserlerin tanıtım programı ve paneli, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile MAÜ Rektörü Prof. Dr. İbrahim Özcoşar’ın katılımıyla Ankara’da gerçekleşti.

Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda, Mardin Artuklu Üniversitesi Türkiye’de Yaşayan Diller Enstitüsü iş birliğiyle hazırlanan "Aleksandre Jaba Koleksiyonu" ve "Rami Kütüphanesi" kitapları, 14 Ekim 2026 tarihinde Ankara Millî Kütüphane Konferans Salonu’nda kamuoyuna tanıtıldı. Etkinliğe Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, MAÜ Rektörü Prof. Dr. İbrahim Özcoşar, akademisyenler ve davetliler katıldı.

19. yüzyılın ikinci yarısında Erzurum'da görev yapan diplomat Aleksandre Auguste Jaba ile Mela Mehmûdê Bazîdî’nin ortak çabasıyla şekillenen koleksiyon, MAÜ akademisyenlerinin çalışmalarıyla yayına hazırlandı. Halk anlatılarından atasözlerine, dilbilgisi metinlerinden tarihsel gözlemlere uzanan 69 Kürtçe eserin tıpkıbasımını, Türkçe ve Kürtçe inceleme metinlerini içeren çalışma; 12 tematik cilt ve 1 katalog cildiyle birlikte toplam 13 cilt olarak araştırmacıların erişimine açıldı.

Bakan Ersoy: "Araştırmacılar İçin Düzenli ve Erişilebilir Bir Yayın Haline Getirdik"

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Bakanlığın 2010 yılından bu yana 17 Kürtçe klasik eseri Türkçe çevirileriyle yayımladığını hatırlatarak, MAÜ iş birliğiyle hazırlanan Jaba Koleksiyonu’nun bu birikimi genişleten yeni bir halka olduğunu vurguladı.

Her ciltte yer alan Türkçe ve Kürtçe inceleme metinlerinin eserin bilimsel değerini artırdığına işaret eden Bakan Ersoy, "Yaptığımız bu çalışmayla, araştırmacıların farklı alanlarda kullanabileceği bir kültür malzemesini toplu, düzenli ve erişilebilir bir yayın hâline getirmiş olduk." dedi. Ersoy ayrıca, programda tanıtılan "Rami Kütüphanesi" kitabının da tarihi yapının dönüşümünü akademik yazılar, mimari çizimler ve fotoğraflarla belgelediğini ifade etti.

Rektör Özcoşar: "Bilimsel yayıncılık, geçmiş ile gelecek; kültürel hafıza ile akademik bilgi arasında kurulan en güçlü köprülerden biridir"

Programın açılışında konuşan MAÜ Rektörü Prof. Dr. İbrahim Özcoşar, üniversitelerin tarihsel kaynakları korumanın yanı sıra bilimsel yöntemlerle inceleyerek erişime açma sorumluluğu taşıdığını belirtti. Özcoşar, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

"Bilimsel yayıncılık, geçmiş ile gelecek; kültürel hafıza ile akademik bilgi arasında kurulan en güçlü köprülerden biridir. Mardin Artuklu Üniversitesi olarak, kültürel mirasın bilimsel yöntemlerle araştırılması, belgelenmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması yönündeki sorumluluğumuzu bu anlayış çerçevesinde değerlendiriyoruz. Aleksandre Jaba ve Mela Mehmûdê Bazîdî koleksiyonunun Üniversitemiz Türkiye’de Yaşayan Diller Enstitüsü akademisyenleri tarafından hazırlanarak yayımlanmış olmasını büyük bir önemle karşılıyoruz."

Sözlü kültürü yazılı kaynaklara dönüştüren eserin filoloji, tarih, folklor ve etnografya araştırmaları için temel bir kaynak oluşturduğunu kaydeden Özcoşar; desteklerinden dolayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, Bakan Mehmet Nuri Ersoy’a ve Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan’a teşekkür ederek, süreci koordine eden Doç. Dr. Ahmet Kırkan’ı ve görev alan akademisyenleri tebrik etti.

Koleksiyonun Bilimsel Değeri Panelde Ele Alındı

Açılış konuşmalarının ardından düzenlenen "Aleksandre Jaba Koleksiyonu Paneli"nde; Genel Editör ve MAÜ Türkiye’de Yaşayan Diller Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Ahmet Kırkan, editörler Prof. Dr. Mehmet Zahir Ertekin ve Doç. Dr. Kenan Subaşı ile TRT Koordinatörü Ali Karadeniz konuşmacı olarak yer aldı. Panelde, 69 eserin sınıflandırılması, kataloglama süreçleri ve koleksiyonun Kürt dili, edebiyatı ve tarihi araştırmalarında açacağı yeni çalışma alanlarına ilişkin sunumlar gerçekleştirildi.