İzmir'in gündemi kentsel dönüşüm olmalı

İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Afet Yönetimi ve Risk Azaltma Merkezi Müdürü ve İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Gökhan Kılıç, İzmir’in en önemli gündem maddesinin kentsel dönüşüm olması gerektiğini söyledi. Yapıların da insanlar gibi bir ömrünün olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Kılıç, “Deprem her an, her yerde olabilir. Depremin merkez üssü neresi olur diye düşünmek yerine zemin-yapı etkileşimine dikkat ederek sağlam binalar yapmalıyız. Maalesef beton mikserine su katılıyor, demirden çalınıyor. Bunun sonucunda insan hayatıyla oynanıyor” diye konuştu.

İzmir’in en önemli sismik kaynaklarından biri olan Balçova fayının bulunduğu alanda açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Gökhan Kılıç, kentte acilen kentsel dönüşüm çalışmalarının başlatılması gerektiğini ifade etti. 30 Ekim depreminin sürekli ‘İzmir depremi’ olarak anıldığını ancak bu tanımlamanın doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Kılıç, "Bu deprem aslında Samos Adası açıklarında meydana geldi. Maalesef, merkez üssünden 77 kilometre uzaklıktaki Bayraklı'da 9 binamız yıkıldı, 117 vatandaşımız hayatını kaybetti. Samos Adası'nda ise sadece iki kişi yaşamını yitirdi. Burada en çok dikkat etmemiz gereken konu, zemin-yapı etkileşimidir. Merkez üssünün nerede olduğu önemli değil, deprem her an, her yerde olabilir. Bilim henüz depremin ne zaman ve nerede olacağını tam olarak öngöremiyor. Zemine uygun yapılar yapmamız gerekiyor" dedi.

'Yapıların da insanlar gibi bir ömrü var'

İzmir ile İstanbul'u karşılaştıran Prof. Dr. Kılıç, İstanbul'da 1999 depreminden bu yana ciddi kentsel dönüşüm çalışmalarının ve yeni yerleşim hamlelerinin gerçekleştirildiğini belirtti. İstanbul'un da depreme tamamen hazır olmadığını ancak bu konuda bir sürecin işlediğini vurgulayan Kılıç, şöyle devam etti: "İzmir büyük bir deprem yaşamadı ve çevresinde çok ciddi aktif faylar var. İzmir'deki binaların yaklaşık yüzde 50'si 1999 yılı ve öncesinde inşa edildi. Çok sayıda kaçak yapı bulunuyor. Bu nedenle binaların acilen kentsel dönüşüm kapsamına alınması veya güçlendirme projeleriyle sağlamlaştırılması gerekiyor. Deprem ülkesinde yaşıyoruz. Sadece merkez üssüne odaklanmamamız gerekiyor. Kahramanmaraş depreminde 300 kilometre uzaklıktaki Diyarbakır'da bile yıkımlar oldu. Deprem 11 ilimizi etkiledi. İzmir veya çevresindeki bir fayın hareketlenmesi durumunda, uygun olmayan zeminler üzerine inşa edilen yapılar yıkılacak. Bunların önüne geçilmeli. Yönetmeliklerimiz güzel. 1999'dan bu yana yönetmeliklerimiz 5 kez değişti. Bu yönetmeliklere uygun yapılar inşa edilirse depremleri hasarsız atlatabiliriz."

'Dijital İkiz projesiyle binalar modelleniyor'

Vatandaşların binalarının yapı sağlığını mutlaka kontrol ettirmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Gökhan Kılıç, üniversite bünyesinde yürütülen bilimsel çalışmalara da değindi. İEÜ olarak ‘Dijital İkiz’ projesi üzerinde çalıştıklarını anlatan Prof. Dr. Kılıç, "Yapıları dijital ortamda modelleyerek ikizlerini oluşturuyoruz. Herhangi bir deprem anında nerede, nasıl bir aksiyon almamız gerektiği üzerinde çalışıyoruz. Örneğin, Balçova'daki binaların dijital ikizleri üzerinde çalışmaya başladık. Binalara ait verileri sisteme girdikten sonra deprem sırasında nasıl davranış göstereceklerini ve hangi binaya ne tür müdahalelerde bulunulması gerektiğini inceliyoruz. Kazısız teknolojilerden elde edilen verileri, karot numunelerini ve mevcut proje bilgilerini bilgisayar ortamına aktararak bu modellemeleri geliştiriyoruz" ifadelerini kullandı.