Selçuk Üniversitesinin keşfettiği bakteriler tarımda gübre ve su kullanımını azaltıyor

Selçuk Üniversitesi’nin yaklaşık 10 yıldır sürdürdüğü araştırmalar sonucunda, bitkilerin besin alımını kolaylaştıran ve çevresel streslere karşı dayanıklılığını artıran faydalı bakteriler tespit edildi. Konya’daki şeker pancarı tarlalarından elde edilen bu biyolojik ajanlarla azot kullanımında yüzde 20-25, su tüketiminde ise yüzde 25’e varan tasarruf sağlanabildiği bildirildi.

Tarım ve İklim Değişiklikleri Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından şeker pancarı üretim alanlarından alınan toprak örneklerinden elde edilen bakteriler, laboratuvar ortamında incelenerek izole edildi. Başlangıçta kök çürüklüğü hastalığına çözüm bulmak amacıyla başlatılan çalışmalar, zamanla bitkilerin besin alımını kolaylaştıran ve çevresel streslere karşı dayanıklılığını artıran faydalı bakterilerin keşfedilmesini sağladı.

Merkezin Müdürü Prof. Dr. Kubilay Kurtuluş Baştaş, yıllar süren araştırmalar sonucunda binlerce bakterinin izole edilerek depolandığını ve yararlı özelliklerinin farklı yıllardaki denemelerle karşılaştırıldığını belirtti. Araştırmalarda, bitkilerin gübreyi daha verimli kullanmasını sağlayan bakterilerin öne çıktığını ifade eden Baştaş, azot kullanımının yüzde 20-25 oranında azaltılabildiğini, su tüketiminde ise yüzde 25’e varan tasarruf sağlanabildiğini söyledi.

Bu bakterilerin yalnızca üretim maliyetlerini düşürmekle kalmayıp toprağın korunmasına da katkı sağlayabileceğini vurgulayan Baştaş, özellikle aşırı gübre kullanımının yol açabileceği toprak kirliliği ve tuzluluk sorunlarının önlenmesi açısından elde edilen sonuçların önem taşıdığına dikkati çekti.

Topraktaki besinleri bitkinin kullanımına sunuyor.

Bilimsel literatürde "biyolojik ajan" olarak ifade ettikleri faydalı bakterileri bitkilere hizmet edebilir hale getirdiklerini vurgulayan Baştaş, “Bitki bazen topraktan besin elementlerini alamıyor. Toprağın içerisinde bunlar çok kompleks bir şekilde bulunabiliyor fakat bu bakteriler besin elementlerini topraktaki enzimlerle değiştirerek bitki tarafından alınabilir forma dönüştürüyor. Bitkiye yarayışlı hale getiriyor. Mesela Konya bölgesinde topraklarda demir de var, çinko da var. Bu elementler birleştiği zaman sert bir yapı oluşuyor. Bitki bunu çekip alamıyor. Bitkide hem demir hem çinko noksanlığı görülüyor ancak bakteriler onları ayrıştırıyor” dedi.

Çalışmanın sonuçlarının tesadüf olmadığını vurgulayan Baştaş, elde edilen bulguların farklı yıllarda tekrarlanan denemelerle doğrulandığını belirtti. Araştırmaların 7-8 yıldır sürekli denendiğini, yaklaşık 10 yıllık bir bilimsel birikime dayandığını aktaran Baştaş, yeni bakterilerin izole edilmesine ve farklı özelliklerinin araştırılmasına devam ettiklerini söyledi.