Safranbolu’nun tarihi mirası bilimsel olarak belgelenecek

Safranbolu Belediyesi ile İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) arasında, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Safranbolu’nun tarihi kent dokusunun korunması, belgelenmesi ve gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik üç yıllık iş birliği protokolü imzalandı.

Safranbolu Belediye Başkanı Mimar Elif Köse ile İTÜ Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı Restorasyon Programı adına sorumlu öğretim üyesi Prof. Dr. Yegân Kâhya Sayar tarafından imzalanan protokol kapsamında, tarihi kent merkezindeki metruk yada yıkılmaya yüz tutmuş kültür varlıkları süreç içinde akademik çalışmalarla ele alınacak.

Protokolün imza töreninde, İTÜ öğretim üyesi ve ICOMOS Türkiye Milli Komitesi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Yegân Kâhya Sayar, ICOMOS Türkiye Milli Komitesi Başkanı ve inşaat mühendisi Doç. Dr. Umut Almaç, mimar Dr. Öğr. Üyesi Yıldız Salman, Safranbolu Belediye Başkanı Mimar Elif Köse ve Safranbolu Belediyesi Kültürel Miras Koruma Müdürü Başak Dökmeci hazır bulundu.

Tarihi Kentler Birliğinin geliştirilmesine katkı sunduğu ve 2026-2029 yıllarını kapsayan iş birliğiyle, Safranbolu’nun mimari mirasının bilimsel yöntemlerle belgelenmesi, mevcut korunmuşluk durumunun değerlendirilmesi ve tarihi çevrenin bütüncül korunmasına yönelik yaklaşımlar geliştirilmesi hedefleniyor.

Tarihi yapılar akademik çalışmalarla kayıt altına alınacak

Protokolün ilk aşamasında, 2026-2027 eğitim-öğretim yılı güz döneminde, belediye ve üniversite tarafından ortaklaşa belirlenecek kültür varlığı niteliğindeki yapılarda belgeleme çalışmaları gerçekleştirilecek.

İTÜ Restorasyon Programının yüksek lisans ve doktora öğrencileri tarafından öğretim üyelerinin yürütücülüğünde yapılacak çalışmalarda, tarihi yapıların mevcut durumları ölçüm, mimari çizim, fotoğraf ve envanter çalışmalarıyla kayıt altına alınacak.

Yapıların mimari özellikleri, geleneksel yapım teknikleri, kullanılan malzemeler, korunmuşluk durumları ve gözlemlenebilen yapısal sorunları incelenerek her yapı için belgeleme paftaları ve akademik raporlar hazırlanacak.

Koruma çalışmaları kent bütününde değerlendirilecek

İş birliğinin ikinci aşamasında ise 2026-2027 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, tek yapı ölçeğinde elde edilen veriler tarihi çevre ve kent bütünüyle ilişkilendirilecek.

Bu kapsamda yapı, parsel, sokak ve mahalle ilişkileri incelenerek Safranbolu’nun geleneksel yerleşim dokusu, sokak silüetleri, mimari tipolojileri ve çevresel değerlerine yönelik analizler gerçekleştirilecek.

Çalışmalar sonucunda, tarihi kent merkezinin korunmasına ilişkin önceliklerin belirlenmesi, müdahale yaklaşımlarının geliştirilmesi ve UNESCO Dünya Miras Alanı’nın yönetim süreçlerine katkı sağlayabilecek bilimsel verilerin oluşturulması amaçlanıyor.

Bilimsel çalışmalar belediyenin alan yönetim planı ve koruma faaliyetlerine kaynak oluşturacak

Protokol doğrultusunda İTÜ tarafından hazırlanacak çizim, fotoğraf, analiz, envanter ve raporlar dijital ortamda ve bedelsiz olarak Safranbolu Belediyesine teslim edilecek.

Belediye, akademik çalışmaların yürütülmesi için gerekli kurumsal koordinasyonu, çalışma ortamını ve lojistik desteği sağlayacak.

İş birliği kapsamında ayrıca kültürel mirasın korunmasına yönelik ulusal ve uluslararası toplantılar, paneller, çalıştaylar ve sergiler düzenlenebilecek. Elde edilen bilimsel verilerin ve akademik çalışmaların sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması da hedefleniyor.

Üç yıl süreyle geçerli olacak protokolün, Safranbolu’nun özgün mimari kimliğinin korunmasına yönelik bilimsel bilgi birikimini güçlendirmesi ve gelecekte yürütülecek koruma çalışmalarına önemli bir kaynak oluşturması bekleniyor.