COP31: Küresel iklim diplomasisinden somut eyleme

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı | Antalya, 9–20 Kasım 2026 COP31'in Amacı ve Küresel Önemi

İklim değişikliği, 21. yüzyılın yalnızca çevresel değil; ekonomik, sosyal, siyasal ve insani boyutlarıyla küresel geleceği doğrudan etkileyen en önemli sorunlarından biridir. Artan küresel sıcaklıklar, aşırı hava olayları, kuraklık, su kaynakları üzerindeki baskılar, biyolojik çeşitlilik kaybı ve gıda güvenliğine yönelik tehditler, ülkelerin bireysel politikalarının ötesinde uluslararası iş birliğini zorunlu kılıyor. Bu doğrultuda Birleşmiş Milletler çatısı altında yürütülen iklim müzakereleri, küresel iklim politikalarının belirlenmesinde temel mekanizmayı oluşturuyor.

COP31 (31. Taraflar Konferansı), 1992 yılında kabul edilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında düzenlenen ve dünya ülkelerinin iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik ortak kararlar aldığı en üst düzey uluslararası toplantıdır. Türkiye'nin ev sahipliğinde 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirilecek konferans; devlet ve hükümet başkanlarını, bakanları, uluslararası kuruluşları, bilim insanlarını, yerel yönetimleri, özel sektör temsilcilerini, sivil toplum kuruluşlarını ve gençleri bir araya getirecektir.

COP31'in temel amacı; küresel sıcaklık artışının sınırlandırılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum kapasitesinin geliştirilmesi, iklim finansmanına erişimin güçlendirilmesi ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin somut uygulamalarla desteklenmesidir. Konferansın öne çıkan yaklaşımı, önceki zirvelerde kabul edilen taahhütlerin yalnızca diplomatik metinlerde kalmaması, ölçülebilir ve finanse edilebilir iklim projelerine dönüştürülmesidir.

Türkiye'nin COP31 için benimsediği “Diyalog, Uzlaşı ve Aksiyon” vizyonu, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında güvene dayalı iş birliğinin güçlendirilmesini, iklim adaletinin gözetilmesini ve uluslararası müzakerelerin sahada karşılık bulan sonuçlar üretmesini hedefliyor.

COP31'e Uzanan Uluslararası Anlaşmalar ve İklim Politikalarının Gelişimi

COP31, bağımsız bir iklim anlaşması değil, otuz yılı aşkın süredir gelişen uluslararası iklim rejiminin devamı niteliğindedir. Bu sürecin hukuki ve siyasi temelleri, 1992 yılında Rio de Janeiro'da kabul edilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ile atıldı. Sözleşme, atmosferdeki sera gazı birikiminin iklim sistemi üzerindeki tehlikeli insan kaynaklı etkilerinin önlenmesini ve ülkelerin ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar çerçevesinde hareket etmesini esas aldı.

1997 yılında kabul edilen Kyoto Protokolü, özellikle gelişmiş ülkelere yönelik bağlayıcı emisyon azaltım yükümlülükleri getirerek uluslararası iklim hukukunda önemli bir aşama oluşturdu. 2015 yılında COP21 kapsamında kabul edilen Paris Anlaşması ise küresel iklim politikalarında yeni bir dönemi başlattı. Anlaşma, küresel ortalama sıcaklık artışının sanayi öncesi seviyelere göre 2°C'nin oldukça altında tutulmasını ve 1,5°C ile sınırlandırılması için çaba gösterilmesini hedefliyor. Ülkelerin ulusal katkı beyanlarını düzenli olarak güncellemesi, iklim finansmanının geliştirilmesi ve uyum kapasitesinin artırılması bu sistemin temel unsurlarıdır.

Sonraki konferanslarda Paris Anlaşması'nın uygulama mekanizmaları geliştirildi. COP26 Glasgow'da kömür kullanımının azaltılması ve iklim hedeflerinin güçlendirilmesi; COP27 Şarm El-Şeyh'te iklim değişikliğinden en fazla etkilenen kırılgan ülkeler için Kayıp ve Zarar Fonu'nun kurulması; COP28 Dubai'de ilk Küresel Durum Değerlendirmesi ve enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan uzaklaşılması yönündeki küresel mutabakat; COP29 Bakü'de ise gelişmekte olan ülkelere yönelik yeni iklim finansmanı hedefi önemli dönüm noktaları oldu. COP30 Belém süreci de uygulama, uyum ve finansman başlıklarındaki çalışmaların devamlılığını güçlendirdi.

COP31'in bu anlaşmalara beklenen temel katkısı, mevcut yükümlülüklerin yerine geçecek yeni bir çerçeve oluşturmak değil, kabul edilmiş hedeflerin uygulanmasını hızlandırmaktır. Bu kapsamda ulusal katkı beyanlarının (NDC), ulusal uyum planlarının (NAP), temiz enerji yatırımlarının ve finansman mekanizmalarının birbirleriyle daha güçlü ilişkilendirilmesi amaçlanıyor. COP31 bünyesinde geliştirilen İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) yaklaşımı da ülkelerin iklim önceliklerini yatırım yapılabilir proje portföylerine dönüştürmeyi hedefliyor.

COP31'in Uluslararası ve Ulusal Düzeyde Beklenen Etkileri

Uluslararası ölçekte COP31'in önemi, iklim değişikliğiyle mücadelede ülkeler arasındaki ekonomik kapasite, teknolojiye erişim ve tarihsel sorumluluk farklılıklarının dikkate alınarak ortak çözümler geliştirilmesinden kaynaklanıyor. İklim krizinden en fazla etkilenen toplumların çoğu zaman küresel emisyonlara en az katkıda bulunan topluluklar olması, iklim adaletini müzakerelerin merkezine taşıyor. Bu nedenle iklim finansmanı, teknoloji transferi, kapasite geliştirme ve adil dönüşüm politikaları COP31'in temel gündem alanları arasında yer alıyor.

Konferansın küresel düzeyde; yenilenebilir enerji yatırımlarının yaygınlaştırılması, sanayide düşük karbonlu üretim modellerinin geliştirilmesi, iklim dirençli şehirlerin oluşturulması, sürdürülebilir gıda sistemlerinin desteklenmesi, su kaynaklarının korunması ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi üzerinde etkili olması bekleniyor. Bununla birlikte bu etkilerin gerçekleşmesi, konferansta alınacak kararların ülkelerin ulusal politikalarına ve yatırım programlarına yansıtılmasına bağlıdır.

Türkiye açısından COP31'e ev sahipliği yapılması, ülkenin uluslararası iklim diplomasisindeki görünürlüğünü ve müzakere kapasitesini artırabilecek stratejik bir fırsattır. Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi, yeşil dönüşüm politikaları, yenilenebilir enerji yatırımları, sürdürülebilir şehircilik uygulamaları ve sıfır atık yaklaşımı, COP31 gündemiyle doğrudan ilişkilidir. Konferansın; kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, sanayi kuruluşları ve finans sektörü arasındaki iş birliklerini güçlendirmesi, iklim dostu teknolojilere erişimi kolaylaştırması ve uluslararası proje ortaklıklarını geliştirmesi bekleniyor.

Özellikle yerel yönetimler bakımından COP31, iklim politikalarının uygulama alanı olan şehirlerin önemini ortaya koyuyor. Sürdürülebilir enerji ve iklim eylem planları, atıkların kaynağında azaltılması, geri kazanım, enerji verimliliği, temiz ulaşım, su yönetimi ve iklim risklerine uyum çalışmaları, küresel taahhütlerin yerel ölçekte somut sonuçlara dönüşmesini sağlayan başlıca araçlardır.

COP31'in Paydaşları, Uluslararası Ortakları ve Sponsorları

COP31, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi sekretaryası ile Türkiye'nin ev sahipliği ve başkanlığı çerçevesinde gerçekleştiriliyor. Konferansın başkanlığı için T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum aday gösterilmiş; Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ise müzakerelerin başkanlığı görevini üstlenmek üzere belirlendi. Türkiye ile Avustralya arasındaki bu iş birliği, iklim diplomasisinde farklı bölgesel önceliklerin ortak bir müzakere sürecinde buluşturulması bakımından önem taşıyor. Ayrıca Pasifik ülkelerinin iklim değişikliğinden kaynaklanan kırılganlıklarının uluslararası gündemde daha görünür hâle getirilmesi hedefleniyor.

Konferansın temel paydaşları arasında taraf ülkelerin ulusal delegasyonları, Birleşmiş Milletler kuruluşları, uluslararası finans kuruluşları, yerel yönetimler, üniversiteler, araştırma merkezleri, özel sektör, sivil toplum kuruluşları, kadınlar, çocuklar ve gençlik temsilcileri bulunuyor. Resmî müzakerelerin yürütüldüğü Mavi Bölge, uluslararası karar alma süreçlerinin merkezi olurken; Türkiye koordinasyonundaki Yeşil Bölge, iklim dostu teknolojilerin, yenilikçi projelerin ve toplumsal katılım çalışmalarının sergilendiği alan olarak planlandı.

UNICEF'in COP31 sürecindeki çalışmaları, iklim değişikliğinin çocuk hakları ve kuşaklar arası adalet üzerindeki etkilerini gündeme taşıyor. UNICEF Türkiye ile Sıfır Atık Vakfı arasında 8 Temmuz 2026 tarihinde imzalanan mutabakat zaptı; çocukların ve gençlerin çevresel farkındalığının artırılmasını, yeşil becerilerin geliştirilmesini ve iklim politikalarına anlamlı katılımlarının güçlendirilmesini amaçlıyor. COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu ve Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş'ın da yer aldığı bu iş birliği, çocukların yalnızca iklim krizinden etkilenen bireyler değil, çözüm süreçlerinin aktif katılımcıları olarak değerlendirilmesi açısından önemlidir. UNICEF'in TÜSİAD ile gerçekleştirdiği çalışmalar ise yeşil dönüşüm, özel sektör yatırımları ve gençlerin geleceğin iş gücüne hazırlanması arasında bağlantı kurulmasını destekliyor.

COP31'in finansal ve kurumsal destek yapısı da çok paydaşlı bir anlayışa dayanıyor. Resmî sponsorluk sayfasında BBVA Group ve Garanti BBVA, Koç Holding ve Türk Telekom master ortaklar; Ziraat Bankası, Halkbank, VakıfBank ve Emlak Katılım Bankası ana ortaklar olarak yer alıyor. Sabancı Holding katkı ortağı; Cengiz Holding ve Türkiye Çevre Ajansı ise uygulama ortakları arasında gösteriliyor. Ayrıca Türkiye İş Bankası, Nurol Holding, Siemens, Şişecam, Nordex, Limak Holding, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası, Cisco, Trendyol ve IKEA gibi kuruluşlar iklim destekçileri arasında bulunuyor. Bu iş birlikleri, kamu politikaları ile özel sektörün finansman, teknoloji ve uygulama kapasitesinin aynı iklim eylemi hedefleri doğrultusunda harekete geçirilmesine katkı sunmayı amaçlıyor.

Küresel Taahhütlerden Yerel Dönüşüme

COP31, uluslararası iklim diplomasisinin geleceği açısından önemli bir eşiktir. Konferansın başarısı, yalnızca kabul edilecek kararların kapsamıyla değil; bu kararların ne ölçüde finanse edilebilir, uygulanabilir, izlenebilir ve toplumsal fayda üreten sonuçlara dönüştürülebildiğiyle değerlendirilecektir.

Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenecek bu küresel buluşma; iklim adaletinin güçlendirilmesi, sürdürülebilir kalkınmanın desteklenmesi, temiz enerji dönüşümünün hızlandırılması, sıfır atık ve döngüsel ekonomi uygulamalarının yaygınlaştırılması ve iklim dirençli şehirlerin oluşturulması bakımından önemli fırsatlar sunuyor.

COP31'in temel mesajı, iklim değişikliğiyle mücadelenin artık yalnızca gelecek nesillere yönelik bir taahhüt değil, bugünün ekonomik, çevresel ve toplumsal kararlarını şekillendiren ortak bir sorumluluk olduğudur. Antalya'da kurulacak uluslararası iş birliklerinin kalıcı değeri, küresel hedeflerin ulusal politikalara, ulusal politikaların ise şehirlerde ve toplumların günlük yaşamında ölçülebilir dönüşümlere yansımasıyla ortaya çıkacaktır.

Erzurum Büyükşehir Belediyesi COP31’de 8 oturumla uluslararası iklim sahnesinde!

Erzurum Büyükşehir Belediyesi, yerel yönetimlerin küresel iklim değişikliğiyle mücadelede üstlendiği stratejik rolü uluslararası düzeyde ortaya koymak amacıyla, 9–20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında 8 farklı oturumla yerini alıyor. Yedi panel ve tematik oturum ile gençlere yönelik bir iklim diplomasisi buluşmasından oluşan kapsamlı katılım takvimiyle Erzurum Büyükşehir Belediyesi, iklim politikalarının yalnızca ulusal ve uluslararası düzeyde belirlenen hedeflerden ibaret olmadığını, yerel yönetimlerin hayata geçirdiği somut projelerle sürdürülebilir bir geleceğe dönüştürülebileceğini ortaya koymayı hedefliyor.

11, 12, 13, 16 ve 19 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilecek 8 oturum kapsamında; sıfır atık ve döngüsel ekonomi, iklim değişikliğine uyumlu arazi yönetimi, düşük karbonlu kentsel dönüşüm, akıllı şehirler, yapay zekâ, binalarda enerji verimliliği ve şehirler arası deneyim paylaşımı gibi sürdürülebilir kentleşmenin geleceğini şekillendiren stratejik konular ele alınacak. Erzurum Büyükşehir Belediyesi, bu oturumlarda çevresel sürdürülebilirlik, kaynak verimliliği, teknolojik dönüşüm ve iklim dirençliliği alanlarında geliştirdiği yerel yönetim yaklaşımını uluslararası paydaşlarla buluşturacak.

Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı ve Enerji Kentler Birliği Başkanı Mehmet Sekmen, konuşmacı ve panelist olarak katılacağı programlarda Erzurum’un sürdürülebilir şehircilik vizyonunu, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında yürütülen çevre odaklı yatırımlarını ve enerji verimliliğine yönelik çalışmalarını uluslararası katılımcılarla paylaşacak. Erzurum Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Murat Altundağ ise moderatör ve konuşmacı olarak yer alacağı oturumlarda yerel yönetimlerin iklim politikalarının uygulanmasındaki sorumluluklarına ve şehirlerarası bilgi ve deneyim paylaşımının önemine katkı sunacak.

Asya Kalkınma Bankası temsilcilerinden Türk Devletleri Teşkilatı yöneticilerine, büyükşehir belediye başkanlarından akademisyenlere ve uluslararası kuruluş temsilcilerine kadar geniş bir katılımcı kitlesini bir araya getirecek programlar; Erzurum’un çevre odaklı yatırımlarının, yenilikçi belediyecilik uygulamalarının ve iklim dirençli kentleşme yaklaşımının uluslararası düzeyde tanıtılması açısından önemli bir platform oluşturacak.

Erzurum Büyükşehir Belediyesi, COP31’deki 8 oturumluk katılımıyla yalnızca uluslararası iklim gündeminin bir parçası olmayı değil, yerel ölçekte geliştirilen çözümleri küresel iklim hedefleriyle buluşturarak şehirlerin iklim diplomasisindeki rolünü güçlendirmeyi amaçlıyor. Bu doğrultuda konferans, Erzurum’un sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin uluslararası düzeyde görünürlük kazanmasına, yeni proje ortaklıklarının geliştirilmesine ve yerel yönetimler arasında uzun vadeli iş birliklerinin kurulmasına katkı sağlayacak.

Erzurum Büyükşehir Belediyesi COP31 katılım takvimi

1. Oturum | 11 Kasım 2026 | 11.00–12.00 | Birleşmiş Milletler Mavi Bölge

Sıfır Atık Şehirler: İklim Dirençliliği İçin Atıkların Azaltılması ve Kaynak Geri Kazanımı

Atık yönetimi, kaynakların verimli kullanımı, döngüsel ekonomi ve sıfır atık uygulamalarının iklim dirençli şehirlerin oluşturulmasındaki rolü ele alınacak.

2. Oturum | 12 Kasım 2026 | 16.00–16.45 | Birleşmiş Milletler Mavi Bölge Arazi Yönetimi Amaçlı Arazi Kullanımı ve İklim Uyum Stratejileri

İklim değişikliğine uyumlu arazi kullanımı, doğal kaynakların korunması ve sürdürülebilir arazi yönetimi politikaları değerlendirilecek.

3. Oturum | 13 Kasım 2026 | 10.00–10.45 | Yeşil Bölge

Kentsel Dönüşüm Projelerinde Karbon Salınımının Azaltılması ve Enerji Verimliliği

Düşük karbonlu yapılaşma, enerji verimli binalar ve iklim dostu kentsel dönüşüm uygulamalarının sürdürülebilir şehircilik üzerindeki etkileri ele alınacak.

4. Oturum | 16 Kasım 2026 | 10.00–11.00 | Yeşil Bölge İklim Diplomasisi Akademisi – Gençler Toplantısı

Gençlerin iklim diplomasisine katılımı, çevresel farkındalığın geliştirilmesi ve gelecek nesillerin iklim politikalarındaki rolü değerlendirilecek.

5. Oturum | 16 Kasım 2026 | 11.00–13.30 | Birleşmiş Milletler Mavi Bölge Akıllı Şehirler ve Yapay Zekâ

Akıllı şehir teknolojileri, yapay zekâ destekli belediyecilik uygulamaları, dijital izleme sistemleri ve veri temelli kentsel yönetim yaklaşımları ele alınacak.

6. Oturum | 16 Kasım 2026 | 13.30–16.00 | Birleşmiş Milletler Mavi Bölge

Çevre, Şehircilik İklim Değişikliği Bakanlığı: Binalarda Enerji Verimliliği: Yerel Yönetimler

Yerel yönetimlerin enerji dönüşümündeki rolü, binalarda enerji tüketiminin azaltılması ve sürdürülebilir enerji politikalarının şehir ölçeğinde uygulanması değerlendirilecek.

7. Oturum | 16 Kasım 2026 | 14.00–15.00 | Birleşmiş Milletler Mavi Bölge Dünya Belediyeler Birliği: Binalarda Enerji Verimliliği ve Yerel Yönetimler

Yerel yönetimlerin enerji dönüşümündeki stratejik rolü, binalarda enerji verimliliğinin artırılması, karbon emisyonlarının azaltılması ve sürdürülebilir kentleşme politikalarının geliştirilmesi ele alınacak. Dünya Belediyeler Birliği çatısı altında, enerji verimli şehirlerin oluşturulmasına yönelik yenilikçi uygulamalar, yerel yönetimlerin deneyimleri ve uluslararası iş birliği fırsatları değerlendirilecek.

8. Oturum | 19 Kasım 2026 | 14.00–14.45 | Birleşmiş Milletler Mavi Bölge Üç Türk Şehri, Üç Ölçek Tecrübe Aktarımı

Farklı ölçeklerdeki Türk şehirlerinin sürdürülebilir kentleşme, iklim değişikliğiyle mücadele ve yerel yönetim uygulamalarına ilişkin deneyimleri paylaşılacaktır.