EÜ’de “Türk Dünyasında Atatürk” paneli düzenlendi

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ebediyete irtihalinin 88. yıl dönümü kapsamında düzenlenen panelde, Balkanlar’dan Türkistan’a ve Azerbaycan’a uzanan geniş bir coğrafyada Atatürk algısı ve mirası uzman akademisyenler tarafından ele alındı.

Ege Üniversitesi, Cumhuriyet'in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü vefatının 88. yıl dönümünde bilimsel bir etkinlikle andı. Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü ile Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi iş birliğinde “Ebediyete İntikalinin 88. Yılında Atatürk’ü Anma Paneli: Türk Dünyasında Atatürk” başlıklı etkinlik gerçekleştirildi. Etkinlikte, Atatürk’ün Türk dünyası için taşıdığı anlam ve bıraktığı derin izler tarihsel ve kültürel belgeler ışığında katılımcılara aktarıldı.

Moderatörlüğünü Ege Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Vehbi Günay’ın üstlendiği panele Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alimcan İnayet, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Beycan Hocaoğlu ve Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü bünyesinde görev yapan Dr. Öğr. Üyesi Kamal Salimov konuşmacı olarak katıldı.

Ata’yı anma ve bilimsel perspektif

Panelde konuşan Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Atıf Akgün, “Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, ebediyete irtihalinin 88. yıl dönümünde; hürmetle, şükranla, rahmetle ve büyük bir özlemle anıyoruz. Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü olarak düzenlediğimiz bu anlamlı etkinliğe katkı sunan herkese teşekkür ederim” dedi.

Atatürk’ün Türk milleti için taşıdığı öneme değinen Prof. Dr. Vehbi Günay, “Seksen sekiz yıl önce, devletimizin kurucu önderi Gazi Mareşal ve Cumhurbaşkanımız Mustafa Kemal Atatürk, elli yedi yaşında hayata veda etti. Kendisine Allah’tan rahmet diliyorum. Mekânı cennet olsun. Türk milletinin geçtiğimiz yüzyılda yetiştirdiği bu en büyük lideri, komutanı ve devlet adamını; ‘Varlıkta bir fevkaladelik varsa Türk olarak dünyaya gelmiş olmamdır’ diyerek kendisini milletine adayan ve varlığını Türk varlığına armağan eden bilge liderimizi, her yıl olduğu gibi bugün de rahmet ve minnetle anıyoruz. Hatırasını yâd ediyor, manevi huzurunda saygıyla eğiliyoruz. Bugünkü panelimizde, Cumhuriyetimizin kurucusu Atatürk’ün Türkiye dışındaki coğrafyalarda nasıl görüldüğünü ve algılandığını, yine o topraklara mensup değerli hocalarımızdan dinleyeceğiz. Bir başka ifadeyle; Atatürk’ün fikir dünyasının gelişiminde büyük etkisi olan merhum Ziya Gökalp’in ‘büyük ve ebedi ülke’ olarak tanımladığı Turan coğrafyasındaki Atatürk algısını ele alacağız” diye konuştu.

Ata’nın evrensel mirası ve Türk dünyasındaki yankıları

Prof. Dr. Alimcan İnayet, Atatürk’ün Türkistan’dan Uzak Doğu’ya uzanan geniş coğrafyada emperyalizme karşı direnişin, bağımsızlığın ve modernleşmenin evrensel bir sembolü olduğunu vurguladı. Prof. Dr. İnayet, “Gazi Mustafa Kemal Atatürk; Türkistan’dan Uzak Doğu’ya uzanan geniş coğrafyada emperyalizme karşı direnişin, bağımsızlığın ve modernleşmenin evrensel bir sembolü olarak görülmüş, esir milletler için büyük bir ilham kaynağı olmuştur. Bu küresel etkinin kanıtı olarak; Kaşgar’da yayımlanan ‘Şark-i Türkistan Hayatı’ gibi yerel yayınlar Atatürk’ün uluslararası itibarını ve Türkiye’deki reformları övgüyle sayfalarına taşımış, Çin lideri Çan Kay Şek dahi Atatürk’ün mücadelesini kendi milletine örnek göstermiştir. Kurtuluş Savaşı döneminde Türkistan halkı tarafından Atatürk’e hediye edilen Kur’an-ı Kerim ve üç kılıç ise, Türkiye ile Türkistan coğrafyası arasındaki bu derin gönül bağının ve ortak bağımsızlık inancının en somut tarihi nişanesi olmuştur” dedi.

Dr. Öğr. Üyesi Kamal Salimov ise Azerbaycan Türklüğünün Atatürk’e olan sarsılmaz bağlılığını dile getirdi. Dr. Öğr. Üyesi Salimov, “Azerbaycan tarihinde 1918’den günümüze kadar yönetimler ve liderler değişse de sarsılmaz bir saygı ve sevgiyle anılan yegâne şahsiyet daima Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmuştur. 1918’de Kafkas İslam Ordusu’nun Bakü’yü kurtarmasıyla pekişen bu tarihi kardeşlik, 1921’de Sakarya Zaferi’ni tebrik eden Azerbaycan Elçisi İbrahim Abilov’a Atatürk’ün verdiği yanıtta en anlamlı ifadesini bulmuştur. Atatürk’ün bu telgrafta dile getirdiği ‘Azerbaycan’ın kederi kederimiz, sevinci sevincimizdir’ sözü, yıllar sonra Haydar Aliyev’in ‘Bir millet, iki devlet’ şiarının tarihsel temelini oluşturarak iki halk arasındaki ortak milli bilincin ve sarsılmaz bağın temeli haline gelmiştir,” diye konuştu.

Doç. Dr. Beycan Hocaoğlu da Balkan Türkleri için Atatürk’ün anlamını ele aldı. Doç. Dr. Hocaoğlu, “Balkan Savaşları sonrasında toprak kaybı, zorunlu askerlik ve büyük göç trajedileriyle derin bir yıkım yaşayan Balkan Türkleri için Mustafa Kemal Atatürk ve kurduğu Türkiye Cumhuriyeti; bir güven kapısı, sığınak ve yeniden var oluş ümidinin simgesi olmuştur. Diğer taraftan, 1913-1915 yıllarında Sofya’da askerî ataşe olarak görev yapan Atatürk’ün Bulgaristan’daki algısı, günümüzde salt romantik anlatıların ötesine geçerek hedefleri olan gerçekçi ve stratejik bir devlet adamı kimliğine evrilmektedir. Geçmişteki savaşların yanı sıra I. Dünya Savaşı’ndaki silah arkadaşlığı gibi ortak tarihî tecrübeleri de barındıran bu bağlamda Atatürk, vefatının üzerinden geçen zamana rağmen bugün Türkiye ile Bulgaristan ve genel olarak Balkanlar arasında dostluğu pekiştiren stratejik ve kültürel bir köprü vazifesi görmeye devam etmektedir,” dedi.

Panelin sonunda Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Atıf Akgün konuşmacılara “Teşekkür Belgesi” takdim etti.