Hukuk eğitiminde sınavlara muhakeme vurgusu

- Yükseköğretim Kurulu Başkanı Özvar'ın çoktan seçmeli sınavların yaygınlaşmasına yönelik uyarısı, hukuk fakültelerinde yankı buldu.

- Akademisyenler, hukuk eğitiminde yalnızca bilginin değil, yorumlama, akıl yürütme ve gerekçelendirme becerilerinin de ölçülmesi gerektiği görüşünde

- Hukuk fakültesi öğrencilerine göre açık uçlu sınavlar, mesleğe hazırlığı kolaylaştırıyor ve öğrenme eksiklerinin görülmesini sağlıyor.

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar'ın çoktan seçmeli sınavların yaygınlaşmasına yönelik uyarısı, hukuk fakültelerinde görev yapan akademisyenler ve öğrenciler tarafından değerlendirildi.

Akademisyenler, hukuk eğitiminde yalnızca bilgi düzeyini ölçmenin yeterli olmadığını, öğrencilerin muhakeme, yorumlama ve gerekçelendirme becerilerini ortaya koyabilecekleri sınav yöntemlerinin önem taşıdığını belirtti. Öğrenciler ise açık uçlu sınavların mesleğe hazırlanmalarına ve öğrenme eksiklerini fark etmelerine katkı sağladığını ifade etti.

Özvar, hukuk fakülteleri başta olmak üzere sosyal bilimler, sağlık, mühendislik, ilahiyat, eğitim ve teknik alanlardaki programlarda çoktan seçmeli sınavların yaygınlaştığına dikkati çekmiş, bu sınavların öğrencilerin muhakeme, çözümleme, ifade ve uygulama becerilerini ölçmekte ne ölçüde yeterli olduğunun sorgulanması gerektiğini vurgulamıştı. Çoktan seçmeli sınav yönteminin giderek yaygınlaşmasını yükseköğretim sisteminin niteliği bakımından doğru bulmadıklarını ifade eden Özvar, üniversitelere gerekli uyarılarda bulunduklarını kaydetmişti.

- Test sınavları öğrencinin muhakeme yeteneğini ölçemez.

Özvar’ın açıklamalarının ardından hukuk fakültelerinde görev yapan akademisyenler ile öğrenciler, açık uçlu ve olay odaklı sınavların hukuk eğitimindeki önemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İbrahim Ermenek, hukuk fakültelerinde uygulanan klasik sınavların yalnızca bilgilerin yazılmasından veya kavramların tanımlanmasından ibaret olmadığını söyledi.

Bu sınavlarda günlük hayattan ya da yargı kararlarından alınan olayların öğrencilere sunulduğunu belirten Ermenek, öğrencilerden edindikleri bilgileri kullanarak hukuki değerlendirme yapmalarının ve ulaştıkları sonucu gerekçeleriyle ortaya koymalarının beklendiğini anlattı. Ermenek, “Test sınavları ise bu anlamda öğrencinin muhakeme yeteneğini ölçebilecek sınavlar değildir.” diyerek çoktan seçmeli sınavların daha çok öğrencinin belirli bilgilere sahip olup olmadığını ortaya koyduğunu ifade etti.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hamdi Pınar hukuk fakültesine başlayan öğrencilerin bütün kanunları ezberlemeleri gerektiğini düşündüklerini, oysa hukuk eğitiminde öğrencilere yapılan ilk uyarılardan birinin kanunda yazılı olanı ezberlememeleri yönünde olduğunu belirtti. Hukuk eğitiminde asıl amacın hukuki meseleyi tespit etme, nitelendirme ve gerekçeli sonuca ulaşma becerisi kazandırmak olduğunu vurgulayan Pınar hem klasik hem de test sınavlarının bu becerileri geliştirecek biçimde düzenlenebileceğini söyledi.

- Hukuki sorunların çözümünde gerekçelendirme önemli

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Milletlerarası Özel Hukuk Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Talat Kaya, hukukçuluk mesleğinin bilgi kadar ifade ve muhakeme becerisine de dayandığını belirtti. Bir hukukçunun karşılaştığı olayda hukuki meseleyi tespit etmesi, ilgili hukuk kuralları çerçevesinde yorumlaması ve sonuca ulaşması gerektiğini anlatan Kaya, hukukta her zaman tek bir doğru sonucun bulunmayabileceğini, farklı görüşlerin gerekçeleriyle savunulabildiğini ifade etti.

Çoktan seçmeli sınavlarda öğrencinin sunulan seçenekler arasından doğru cevabı bulmaya çalıştığını belirten Kaya, gerçek hayattaki hukuki sorunların ise daha kapsamlı bir düşünme süreci gerektirdiğini söyledi. Kaya, bu nedenle olay odaklı ve açık uçlu sınavların öğrencileri meslek hayatına daha iyi hazırladığını vurguladı.

- Kontenjanların azaltılması sınav yöntemlerine de yansıyabilir.

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kamile Türkoğlu Üstün, hukuk fakültesi mezunlarının hukuki bilgiye ulaşabilmesi, bu bilgiyi somut olaylara uygulayabilmesi ve kararlarını gerekçelendirebilmesi gerektiğini söyledi.

Test sınavlarının bilgi birikimini ölçmek açısından yararlı olduğunu ancak muhakeme ve gerekçeli karar oluşturma becerilerini değerlendirmede tek başına yeterli kalmadığını belirten Üstün, açık uçlu sorulara da ihtiyaç bulunduğunu ifade etti. Üstün, “Birden fazla ölçme ve değerlendirme yöntemini bir arada kullanarak öğrencinin farklı becerilerinin tek bir sınavda ölçülmesi mümkün olabilir.” dedi.

Aynı fakültenin Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Rıdvan Değirmenci de sınavlarda farklı soru türlerinin kullanılabildiğini ancak öğrencinin somut bir olayı hukuki boyutlarıyla analiz ederek gerekçelerini açıklamasına imkan veren yöntemlerin önem taşıdığını belirtti. Değirmenci, öğrencilerin yalnızca bilgi edinmelerinin değil, bu bilgileri kullanarak hukuki sorunları çözümleyebilmelerinin hedeflenmesi gerektiğini vurguladı.

- Yazılı sınavlar öğrencilerin eksiklerini görmesini sağlıyor.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi dördüncü sınıf öğrencisi Nevzat Keskin, derslerde pratik olaylara ağırlık verildiğini belirterek “Bu yüzden sınavların yazılı, yani klasik usulde olması ve pratik olaylar üzerine olması öğrenmeyi kolaylaştırıyor ve elverişli hale getiriyor.” dedi.

Aynı fakültenin dördüncü sınıf öğrencisi Nisa Ekri, açık uçlu sınavların muhakeme ve yorumlama becerilerini geliştirdiğini, öğrencileri meslek hayatında karşılaşabilecekleri olaylara hazırladığını söyledi.

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi üçüncü sınıf öğrencisi Melike Eredön, öğrendiklerini başkalarına anlatabilmenin konuyu ne kadar kavradığını anlamasına yardımcı olduğunu belirterek “Yazılı sınavlar kendimizi ifade etme becerimizi çok geliştiren sınavlar oluyor.” dedi.

Aynı fakültenin üçüncü sınıf öğrencisi Zeynep Hüsna Çolak, hukuk eğitiminin yalnızca bilgilerin aktarılmasıyla sınırlı olmadığını ifade ederek “Klasik sınavlar hukuk fakültesi öğrencileri için her zaman daha yararlı ve faydalı oluyor.” diye konuştu.

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi dördüncü sınıf öğrencisi Yusuf Durak, “Özellikle yazılı sınavlarda neyi daha iyi öğrendiğimi, neyde eksilerimin olduğunu daha net kavrayabiliyorum.” ifadelerini kullandı.

Aynı fakültenin üçüncü sınıf öğrencisi Hasan Göktürk Aybek ise hakimlik ve avukatlık gibi mesleklerde kişinin kendi görüşlerini ifade edebilmesinin önemine dikkati çekti.