Çocuğunuzun fotoğrafını paylaşmadan önce bir kez daha düşünün! Dijital ayak izi anne karnında başlıyor

Fotoğraf: Fatih Sultan Mehmet Üniversitesi
Ebeveynlerin sosyal medyada paylaştığı ultrason görüntüleri, doğum fotoğrafları, doğum günü kutlamaları ve günlük yaşamdan kareler, çocukların henüz dünyaya gelmeden dijital ayak izlerinin oluşmasına neden olabiliyor. Uzmanlar, çocukların kendileri hakkında oluşturulan dijital geçmiş üzerinde söz sahibi olamadığına dikkat çekerek ebeveynleri uyarıyor: Bir fotoğrafı paylaşmadan önce yalnızca kimin göreceğini değil, bu paylaşımın gerçekten gerekli olup olmadığını da düşünün.
Çocuklarının ilk adımlarını, doğum günü heyecanını, okul başarısını veya günlük yaşamından sevimli bir anı sosyal medyada paylaşmak birçok ebeveyn için sıradan bir alışkanlık. Ancak bu paylaşımlar, çocukların ilerleyen yıllarda karşılaşacakları dijital geçmişin ilk parçalarını oluşturuyor. Üstelik bu süreç bebeğin henüz dünyaya gelmediği hamilelik döneminde başlayabiliyor. Anne ve baba adaylarının ultrason görüntülerini, bebeğin cinsiyetini veya doğum öncesi kutlamaları sosyal medyada paylaşması, çocuğa ait ilk dijital izlerin oluşmasına zemin hazırlıyor.
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Duygu Yalman Polatlar, çocukların dijital ayak izlerinin yalnızca internette kalan fotoğraf ve videolardan ibaret olmadığını belirtiyor. Polatlar'a göre ebeveynlerin paylaşım alışkanlıkları, çocukların mahremiyet algısının gelişimini ve ilerleyen yıllarda kendi özel yaşamları üzerinde söz sahibi olma biçimlerini de etkileyebiliyor.
Fatih Sultan Mehmet Üniversitesinden yapılan açıklamada, “Çocuğunuzun dijital geçmişi siz fark etmeden oluşuyor” ifadelerine yer verildi.
Sosyal medyada çocuklarıyla ilgili paylaşım yapan ebeveynler çoğu zaman aile yaşamlarından bir kesiti yakınlarıyla paylaşmayı amaçlıyor. Ancak bu paylaşımlar, henüz kendi tercihlerini ifade etme imkânı bulunmayan çocuklar hakkında kalıcı bir dijital geçmiş oluşturabiliyor.
Çocukların mahremiyet anlayışının yalnızca kendilerine anlatılanlarla değil, aile içinde gözlemledikleri davranışlarla da şekillendiğine dikkat çeken Polatlar, kendilerine ait fotoğraf, video ve kişisel bilgilerin sürekli paylaşıldığı bir ortamda büyüyen çocukların bu durumu zamanla olağan kabul edebileceğini ifade ediyor.
Bu durumun her çocukta aynı sonucu doğuracağını söylemenin mümkün olmadığını belirten Polatlar, ebeveynlerin dijital paylaşım davranışlarının çocukların mahremiyet anlayışının gelişiminde dikkate alınması gereken bir etken olduğunu vurguluyor.
“Çocuğunuzun her fotoğrafını paylaşmak zorunda değilsiniz”
Ebeveynlerin çocuklarına ait fotoğraf ve videoları paylaşırken yalnızca kendi tercihlerini esas almaması gerektiğini belirten Polatlar, çocuğun da kendine özgü düşünceleri, duyguları ve hakları olan bir birey olduğunun unutulmaması gerektiğini söylüyor.
Özellikle çocuğun istemediği hâlde görüntülerinin paylaşılması, mahcup olabileceği anların sosyal medyada yayımlanması, sağlık veya gelişim sürecine ilişkin özel bilgilerinin açıklanması çocukların hakları açısından sorun oluşturabiliyor.
Polatlar, çocukların yaşları ve gelişim düzeyleri doğrultusunda kendileriyle ilgili kararlara katılmalarının önemine dikkat çekiyor. Çocuğun görüşünü almanın bütün kararları ona bırakmak anlamına gelmediğini belirten uzman, asıl meselenin çocuğu kendisiyle ilgili kararların dışında tutmamak olduğunu ifade ediyor.
“18 yaşına kadar fotoğraf ve video paylaşılmamasından yanayım”
Çocukların dijital mahremiyetinin korunması konusunda ihtiyatlı bir yaklaşım benimsediğini belirten Polatlar, ebeveynlerin çocukları 18 yaşına gelene kadar onların fotoğraf ve videolarını sosyal medyada paylaşmamasından yana olduğunu söylüyor.
Bu yaklaşımını bütün aileler için geçerli, değişmez bir kural olarak sunmadığını vurgulayan Polatlar, çocukların kendi görüntüleri üzerinde söz sahibi olabilmelerini ve gelecekteki mahremiyetlerini korumayı önceleyen bir tutum olarak değerlendirdiğini belirtiyor.
Aile bireyleri ve yakın çevreyle sınırlı paylaşımların da belirli koşullarda daha kabul edilebilir olabileceğini ifade eden Polatlar, ancak sosyal medya hesaplarının kapalı olmasının içeriklerin tamamen güvende olduğu anlamına gelmediği uyarısında bulunuyor.
Okul uygulamalarında paylaşılan fotoğraflar ne kadar güvende?
Çocukların fotoğrafları yalnızca ebeveynlerin sosyal medya hesaplarında değil, eğitim kurumlarının kullandığı dijital uygulamalarda da dolaşıma girebiliyor. Bazı okulların çocukların günlük yaşamına ilişkin fotoğraf ve videoları yalnızca velilerin erişebildiği platformlar üzerinden paylaşması, ilk bakışta daha güvenli bir yöntem gibi görünebiliyor.
Ancak Polatlar'a göre burada asıl önemli olan, çocuklara ait görsel verilerin nasıl işlendiği ve korunduğu. Ebeveynlerin bu tür uygulamalarda fotoğrafların nerede saklandığını, kimlerin erişebildiğini, ne kadar süre tutulduğunu ve üçüncü taraflarla hangi koşullarda paylaşılabildiğini bilmesi gerekiyor.
Uzman, dijital mahremiyeti korumak için yalnızca paylaşımın kimlere açık olduğuna değil, paylaşılan içeriğin dijital ortamda nasıl kullanıldığına da dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Çocuğunuz büyüdüğünde o fotoğrafın paylaşılmasını istemeyebilir
Ebeveynler için değerli bir anı olan fotoğraf veya video, çocuk büyüdüğünde aynı anlamı taşımayabiliyor. Çocuğun mahremiyet sınırları ve kendisini başkalarına nasıl göstermek istediğine ilişkin tercihleri zaman içinde değişebiliyor. Küçükken rahatsızlık duymadığı bir görüntü, ilerleyen yaşlarda onu huzursuz edebiliyor.
Polatlar, çocukların geçmişte kendileri hakkında oluşturulan dijital içeriklere itiraz edebilmesinin ve bunların kaldırılmasını talep edebilmesinin önemli olduğunu belirtiyor. Ebeveynler açısından değerli bir anının, çocuk için de paylaşılması istenen bir içerik anlamına gelmediğini hatırlatıyor.
Paylaşmadan önce kendinize şu soruyu sorun
Çocukların dijital dünyada korunmasının yalnızca internetin risklerini engellemekle sınırlı olmadığını belirten Polatlar, ebeveynlerin her paylaşım öncesinde içeriğin gerçekten gerekli olup olmadığını değerlendirmesi gerektiğini söylüyor.
Polatlar, ebeveynlerin kendilerine şu soruyu yöneltmesini öneriyor: “Çocuğumun fotoğrafını paylaşmak benim ihtiyacım mı, yoksa çocuğumun yararına olan bir tercih mi?”
Çocukların dijital haklarının korunmasının yalnızca ailelerin bireysel çabalarıyla mümkün olmayacağını da belirten Polatlar, eğitim kurumlarının, dijital platformların ve çocuklarla çalışan bütün yetişkinlerin bu konuda sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Yayın:
Haberin kaynağı: Fatih Sultan Mehmet Üniversitesi. Kurumun özgün duyurusu: fsm.edu.tr
İlgili Haberler
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.


